Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir? Belirtileri, Riskleri ve Takibi
Preeklampsi, halk arasında gebelik zehirlenmesi olarak da bilinen ve gebeliğin özellikle 20. haftasından sonra ortaya çıkabilen önemli bir gebelik komplikasyonudur. Yüksek tansiyon ve bazı organ sistemlerini etkileyebilen bulgularla seyreden bu durum, hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından yakından takip edilmelidir. Bursa Perinatoloji Uzmanı tarafından gerçekleştirilen riskli gebelik değerlendirmelerinde preeklampsi tanısı, ultrasonografi, Doppler incelemeleri ve laboratuvar bulguları birlikte değerlendirilerek kişiye özel takip planı oluşturulmaktadır.
Preeklampsi her gebede aynı şekilde seyretmez. Bazı anne adaylarında hafif bulgular görülürken, bazı gebeliklerde daha yakın takip ve ileri değerlendirme gerekebilir. Bu nedenle düzenli gebelik kontrollerinin aksatılmaması büyük önem taşımaktadır.
Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir?
Preeklampsi, gebeliğin 20. haftasından sonra gelişen yüksek tansiyon ile birlikte görülebilen ve böbrek, karaciğer, beyin gibi farklı organ sistemlerini etkileyebilen bir gebelik komplikasyonudur.
Halk arasında “gebelik zehirlenmesi” olarak adlandırılsa da bu durum gerçek anlamda bir zehirlenme değildir. Temelinde plasentanın gelişimi ve damar yapısındaki değişikliklerin rol oynadığı düşünülmektedir.
Erken tanı ve düzenli takip sayesinde anne ve bebeğin sağlığı açısından önemli adımlar atılabilmektedir.
Preeklampsi Neden Olur?
Preeklampsinin kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir.
Araştırmalar, plasentanın gelişim sürecinde meydana gelen damar değişikliklerinin önemli rol oynayabileceğini göstermektedir.
Bazı anne adaylarında risk daha yüksek olabilmektedir.
Risk faktörleri arasında;
- İlk gebelik
- Çoğul gebelik
- Kronik hipertansiyon
- Gebelik öncesi diyabet
- Obezite
- İleri anne yaşı
- Önceki gebelikte preeklampsi öyküsü
- Böbrek hastalıkları
- Bazı otoimmün hastalıklar
yer almaktadır.
Risk faktörlerinin bulunması preeklampsinin kesin gelişeceği anlamına gelmez. Ancak bu gebeliklerde daha yakın takip önerilebilir.
Preeklampsi Belirtileri Nelerdir?
Bazı anne adaylarında preeklampsi herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle düzenli gebelik kontrolleri büyük önem taşımaktadır.
Görülebilecek belirtiler arasında;
Yüksek Tansiyon
Gebelikte düzenli tansiyon ölçümü preeklampsinin erken tanınmasında önemli yer tutmaktadır.
Şiddetli Baş Ağrısı
Dinlenmeye rağmen geçmeyen baş ağrıları değerlendirilmelidir.
Görme Bozuklukları
Bulanık görme, ışık çakmaları veya geçici görme kaybı gelişebilir.
El, Yüz ve Ayaklarda Belirgin Şişlik
Ani gelişen ödem bazı gebeliklerde dikkat çekici olabilir.
Karnın Sağ Üst Bölgesinde Ağrı
Karaciğer etkilenmesine bağlı ağrı görülebilmektedir.
Bulantı ve Kusma
Gebeliğin ilerleyen döneminde başlayan bulantılar değerlendirilmelidir.
Nefes Darlığı
Bazı ağır olgularda akciğerlerde sıvı birikimi nedeniyle gelişebilir.
Bu belirtiler yalnızca preeklampsiye özgü değildir. Kesin değerlendirme uzman hekim tarafından yapılmalıdır.
Preeklampsi Tanısı Nasıl Konur?
Preeklampsi tanısı yalnızca tansiyon ölçümüne göre konulmaz.
Değerlendirme sırasında;
- Tansiyon ölçümü
- İdrarda protein varlığı
- Kan testleri
- Karaciğer fonksiyon testleri
- Böbrek fonksiyonları
- Trombosit sayısı
birlikte değerlendirilmektedir.
Bebeğin sağlık durumu da ultrasonografi ve fetal değerlendirmeler ile takip edilmektedir.
Preeklampsi ve Doppler Ultrasonografi
Doppler ultrasonografi, preeklampsi bulunan gebeliklerde bebeğe giden kan akımının değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlayabilmektedir.
Gerektiğinde;
Uterin Arter Doppler
Plasentaya giden kan akımı değerlendirilmektedir.
Umbilikal Arter Doppler
Bebeğin göbek kordonundaki dolaşım incelenmektedir.
Orta Serebral Arter Doppler
Bebeğin beyin dolaşımı hakkında bilgi vermektedir.
Bursa Doppler Ultrasonografi hizmeti kapsamında bu değerlendirmeler gebeliğin durumuna göre planlanmaktadır.
Preeklampsi Bebeği Etkiler mi?
Bazı gebeliklerde plasentaya giden kan akımının etkilenmesi nedeniyle bebeğin gelişimi de etkilenebilir.
Bu durum;
- Fetal gelişim geriliği
- Amniyon sıvısında azalma
- Erken doğum gereksinimi
gibi sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle fetal büyüme değerlendirmeleri düzenli olarak yapılmaktadır.
Bursa Fetal Büyüme ve Gelişim Takibi kapsamında bebeğin gelişimi seri ultrason incelemeleri ile takip edilmektedir.
Preeklampsi Takibi Nasıl Yapılır?
Takip planı her anne adayı için farklılık gösterebilir.
Değerlendirme sırasında;
- Gebelik haftası
- Tansiyon değerleri
- Laboratuvar sonuçları
- Ultrason bulguları
- Doppler incelemeleri
- NST sonuçları
birlikte değerlendirilmektedir.
Bazı gebeliklerde hastane yatışı ve daha yakın takip gerekebilir.
Preeklampsi Riskli Gebelik Sayılır mı?
Evet.
Preeklampsi gelişen gebelikler genellikle riskli gebelik grubunda değerlendirilmektedir.
Bu nedenle anne ve bebeğin sağlık durumunun düzenli olarak takip edilmesi büyük önem taşımaktadır.
Bursa Riskli Gebelik Takibi kapsamında gerekli görülen durumlarda daha sık ultrasonografi, Doppler incelemeleri ve NST planlanabilmektedir.
Preeklampsi Önlenebilir mi?
Her preeklampsi vakasının önlenmesi mümkün değildir.
Ancak yüksek riskli gebeliklerde erken dönemde yapılan risk değerlendirmesine göre bazı koruyucu yaklaşımlar planlanabilir.
Uygun görülen anne adaylarında düşük doz aspirin tedavisi gibi yöntemler değerlendirilebilir. Bu karar mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından verilmelidir.
Bursa’da Preeklampsi ve Riskli Gebelik Takibi
Bursa Nilüfer’de gerçekleştirilen perinatoloji değerlendirmelerinde preeklampsi tanısı alan veya preeklampsi riski bulunan anne adayları güncel obstetrik yaklaşımlar doğrultusunda takip edilmektedir.
Doç. Dr. Nihat Farisoğulları tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerde tansiyon takibi, ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, fetal büyüme incelemeleri ve NST birlikte değerlendirilerek anne ve bebeğin sağlığı yakından izlenmektedir.
Özellikle Bursa Riskli Gebelik Takibi, Bursa Doppler Ultrasonografi, Bursa Fetal Büyüme ve Gelişim Takibi ve Bursa Perinatoloji Uzmanı hizmetleri kapsamında kişiye özel takip planı oluşturulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Preeklampsi hangi haftada ortaya çıkar?
Genellikle gebeliğin 20. haftasından sonra gelişmektedir.
Preeklampsi her gebede görülür mü?
Hayır. Bazı anne adaylarında risk faktörleri daha belirgin olabilir ancak her risk faktörü bulunan gebede preeklampsi gelişmez.
Preeklampsi bebeği etkileyebilir mi?
Evet. Bazı durumlarda plasental dolaşım etkilenerek fetal büyüme geriliği veya erken doğum riski oluşabilir.
Preeklampsi tamamen düzelir mi?
Çoğu anne adayında doğum sonrasında düzelme görülmektedir. Ancak doğum sonrası dönemde de doktor kontrollerinin sürdürülmesi önemlidir.
Preeklampsi önlenebilir mi?
Risk grubundaki bazı gebeliklerde koruyucu yaklaşımlar uygulanabilir. Uygun tedavi planı gebeliğin özelliklerine göre belirlenmektedir.
