Fetal Gelişim Geriliği (FGR) Nedir? Anne Karnında Bebeğin Gelişimi Neden Yavaşlar?
Fetal gelişim geriliği (FGR), bebeğin gebelik haftasına göre beklenen büyüme hızının altında kalması durumudur. Tıbbi literatürde Fetal Growth Restriction (FGR) olarak adlandırılan bu durum, geçmiş yıllarda İntrauterin Gelişme Geriliği (IUGR) olarak da tanımlanmıştır. Bursa Perinatoloji Uzmanı tarafından gerçekleştirilen gebelik takiplerinde fetal büyüme düzenli ultrasonografi ve Doppler incelemeleri ile değerlendirilerek bebeğin gelişimi yakından izlenmektedir.
Her küçük bebek fetal gelişim geriliği anlamına gelmez. Bazı bebekler genetik olarak daha küçük yapılı olabilirken, bazı gebeliklerde plasental dolaşımın etkilenmesi veya farklı klinik nedenler bebeğin büyümesini yavaşlatabilir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca bebeğin kilosuna göre değil, ayrıntılı ultrason bulguları ile birlikte yapılmaktadır.
Fetal Gelişim Geriliği (FGR) Nedir?
Fetal gelişim geriliği, bebeğin rahim içindeki büyümesinin gebelik haftasına göre beklenenden daha yavaş olması durumudur.
Bu durum bebeğin yeterli oksijen ve besin alamaması, plasentanın görevini tam olarak yerine getirememesi veya farklı nedenlerle ortaya çıkabilmektedir.
FGR tanısı yalnızca tek bir ultrason ölçümüne göre konulmaz. Bebeğin büyüme eğrisi, Doppler değerlendirmeleri ve gebelik haftası birlikte incelenmektedir.
Her Küçük Bebek Fetal Gelişim Geriliği midir?
Hayır.
Bazı bebekler tamamen sağlıklı olmasına rağmen genetik özellikleri nedeniyle gebelik haftasına göre daha küçük olabilir.
Gerçek fetal gelişim geriliğinde ise yalnızca bebeğin boyutu değil;
- Büyüme hızı
- Plasental dolaşım
- Doppler bulguları
- Amniyon sıvısı miktarı
- Fetal iyilik hali
birlikte değerlendirilmektedir.
Bu nedenle küçük bebek ile FGR birbirinden farklı kavramlardır.
Fetal Gelişim Geriliği Nasıl Tanınır?
FGR çoğunlukla gebelik takipleri sırasında yapılan ultrasonografi ile fark edilmektedir.
Ultrason değerlendirmesinde;
Baş Çevresi (HC)
Bebeğin kafa gelişimi ölçülmektedir.
Karın Çevresi (AC)
Fetal gelişim geriliğinde en önemli değerlendirme ölçümlerinden biridir.
Femur Uzunluğu (FL)
Bebeğin uzun kemik gelişimi değerlendirilmektedir.
Tahmini Fetal Ağırlık (EFW)
Gebelik haftasına göre bebeğin tahmini kilosu hesaplanmaktadır.
Bu ölçümler büyüme eğrileri ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılmaktadır.
Fetal Gelişim Geriliği Neden Olur?
Fetal gelişim geriliğine yol açabilecek birçok neden bulunmaktadır.
Bunlar arasında;
- Plasental dolaşım bozuklukları
- Preeklampsi (gebelik zehirlenmesi)
- Gebelik hipertansiyonu
- Anneye ait kronik hastalıklar
- Sigara kullanımı
- Çoğul gebelik
- Genetik farklılıklar
- Bazı enfeksiyonlar
yer almaktadır.
Bazı gebeliklerde ise belirgin bir neden saptanamayabilir.
Doppler Ultrason Fetal Gelişim Geriliğinde Neden Önemlidir?
Doppler ultrason, fetal gelişim geriliğinin değerlendirilmesinde en önemli inceleme yöntemlerinden biridir.
Bu inceleme sırasında;
Umbilikal Arter Doppler
Plasentadan bebeğe giden kan akımı değerlendirilmektedir.
Orta Serebral Arter Doppler
Bebeğin beyin dolaşımındaki değişiklikler incelenmektedir.
Uterin Arter Doppler
Anne ile plasenta arasındaki dolaşım değerlendirilmektedir.
Duktus Venozus Doppler
Özellikle ileri derecede gelişim geriliği bulunan gebeliklerde fetal dolaşım hakkında önemli bilgiler sağlayabilmektedir.
Doppler incelemeleri sayesinde bebeğin rahim içindeki durumu daha ayrıntılı olarak değerlendirilebilmektedir.
Fetal Gelişim Geriliği Takibi Nasıl Yapılır?
Takip planı gebeliğin haftasına ve bebeğin durumuna göre değişmektedir.
Bazı gebeliklerde;
- Seri ultrason incelemeleri
- Doppler ultrason değerlendirmeleri
- NST (Non-Stres Test)
- Biyofizik profil
- Yakın gebelik takibi
gerekebilmektedir.
Takip aralıkları her anne adayı için bireysel olarak belirlenmektedir.
Erken Başlayan ve Geç Başlayan Fetal Gelişim Geriliği
Fetal gelişim geriliği gebeliğin farklı dönemlerinde ortaya çıkabilir.
Erken Başlayan FGR
Genellikle gebeliğin erken haftalarında görülür ve daha yakın takip gerektirebilir.
Geç Başlayan FGR
Gebeliğin son dönemlerinde gelişebilir. Bu durumda Doppler ultrasonografi ve fetal büyüme takibi büyük önem taşır.
Her iki durumda da doğum zamanlaması bebeğin ve annenin sağlık durumu birlikte değerlendirilerek planlanmaktadır.
Fetal Gelişim Geriliği Riskli Gebelik midir?
Evet.
FGR bulunan gebelikler çoğunlukla riskli gebelik grubunda değerlendirilmektedir.
Özellikle;
- Preeklampsi
- Gebelik hipertansiyonu
- Çoğul gebelik
- Daha önce FGR öyküsü
- Plasental dolaşım bozukluğu
bulunan gebeliklerde daha yakın takip planlanmaktadır.
Bursa Riskli Gebelik Takibi kapsamında ultrasonografi, Doppler ve NST değerlendirmeleri birlikte uygulanabilmektedir.
Fetal Gelişim Geriliğinde Doğum Ne Zaman Planlanır?
Fetal gelişim geriliği bulunan her gebelikte erken doğum gerekli değildir.
Doğum zamanlaması belirlenirken;
- Gebelik haftası
- Bebeğin büyümesi
- Doppler sonuçları
- NST değerlendirmesi
- Amniyon sıvısı miktarı
- Anneye ait sağlık durumu
birlikte değerlendirilmektedir.
Amaç, bebeğin anne karnında güvenli şekilde gelişimini sürdürmesini sağlarken uygun zamanda doğumu planlamaktır.
Bursa’da Fetal Gelişim Geriliği Takibi
Bursa Nilüfer’de gerçekleştirilen perinatoloji değerlendirmelerinde fetal gelişim geriliği bulunan gebelikler güncel obstetrik yaklaşımlar doğrultusunda takip edilmektedir.
Doç. Dr. Nihat Farisoğulları tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerde ultrasonografi, Doppler ultrasonografi, fetal büyüme ölçümleri ve NST sonuçları birlikte değerlendirilerek anne ve bebeğin sağlığı yakından izlenmektedir.
Özellikle Bursa Fetal Büyüme ve Gelişim Takibi, Bursa Doppler Ultrasonografi, Bursa Riskli Gebelik Takibi ve Bursa Perinatoloji Uzmanı hizmetleri kapsamında kişiye özel takip planı oluşturulmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Fetal gelişim geriliği ne anlama gelir?
Bebeğin gebelik haftasına göre beklenen büyüme hızının yavaş olması durumudur.
Her küçük bebek gelişim geriliği midir?
Hayır. Bazı bebekler genetik olarak küçük olabilir. FGR tanısı ultrason ve Doppler bulguları ile birlikte değerlendirilmektedir.
Fetal gelişim geriliği erken doğuma neden olur mu?
Bazı gebeliklerde bebeğin ve annenin durumuna göre doğumun daha erken planlanması gerekebilir.
Doppler ultrason neden önemlidir?
Doppler ultrason, plasental dolaşımı ve bebeğin kan akımını değerlendirerek fetal iyilik hali hakkında önemli bilgiler sağlar.
Fetal gelişim geriliği tedavi edilebilir mi?
Tedavi, altta yatan nedene göre değişiklik gösterebilir. Düzenli takip sayesinde anne ve bebeğin sağlığı yakından izlenerek en uygun doğum zamanı planlanmaktadır.
