Erken Doğum Nedir? Erken Doğum Belirtileri ve Risk Faktörleri
Erken doğum, gebeliğin 37. haftasından önce gerçekleşen doğum olarak tanımlanmaktadır. Her gebelikte erken doğum riski aynı değildir. Bazı anne adaylarında herhangi bir risk faktörü bulunmazken, bazı gebeliklerde düzenli takip ve yakın değerlendirme gerekebilir. Bursa Perinatoloji Uzmanı tarafından gerçekleştirilen gebelik takiplerinde erken doğum riski; ultrasonografi, servikal uzunluk ölçümü ve anne ile bebeğin klinik durumu birlikte değerlendirilerek kişiye özel olarak planlanmaktadır.
Gebelik sırasında görülen her kasılma veya ağrı erken doğum anlamına gelmez. Ancak düzenli kasılmalar, vajinal sıvı gelmesi, kanama veya pelvik baskı hissi gibi belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden değerlendirme yapılması önemlidir.
Erken Doğum Nedir?
Erken doğum, bebeğin gebeliğin 37. haftası tamamlanmadan dünyaya gelmesidir.
Gebeliğin haftasına göre erken doğum;
- Geç preterm doğum
- Orta derecede erken doğum
- Çok erken doğum
- İleri derecede erken doğum
şeklinde sınıflandırılabilmektedir.
Gebelik haftası küçüldükçe bebeğin doğum sonrası özel bakım ihtiyacı artabileceğinden erken doğum riskinin zamanında belirlenmesi önem taşımaktadır.
Erken Doğum Belirtileri Nelerdir?
Erken doğum başlamadan önce bazı belirtiler ortaya çıkabilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
Düzenli Rahim Kasılmaları
Belirli aralıklarla gelen ve giderek sıklaşan kasılmalar erken doğum belirtisi olabilir.
Kasık Ağrısı
Adet sancısına benzer şekilde hissedilen kasık ağrıları değerlendirilmelidir.
Bel Ağrısı
Özellikle sürekli devam eden ve dinlenmekle geçmeyen bel ağrıları önem taşıyabilir.
Pelvik Basınç Hissi
Bebeğin aşağı doğru baskı yaptığı hissi bazı durumlarda erken doğumla ilişkili olabilir.
Vajinal Akıntıda Artış
Akıntının miktarında veya yapısında belirgin değişiklik olması değerlendirilmelidir.
Vajinal Kanama
Gebelikte görülen her kanama mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir.
Su Gelmesi
Sürekli sıvı gelmesi hissi amniyon zarlarının açıldığını düşündürebilir.
Bu belirtiler yalnızca erken doğuma özgü değildir. Kesin değerlendirme kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından yapılmalıdır.
Gebelikte Kasılmalar Her Zaman Erken Doğum Anlamına Gelir mi?
Hayır.
Gebelik boyunca Braxton Hicks kasılmaları adı verilen düzensiz rahim kasılmaları görülebilir.
Bu kasılmalar genellikle;
- Düzensizdir.
- Dinlenmekle azalabilir.
- Şiddeti artmaz.
Buna karşılık;
- Düzenli hale gelen,
- Sıklığı giderek artan,
- Ağrılı seyreden
kasılmalar erken doğum açısından değerlendirilmelidir.
Erken Doğum Riski Kimlerde Daha Fazladır?
Bazı anne adaylarında erken doğum riski daha yüksek olabilir.
Risk faktörleri arasında;
- Önceki gebelikte erken doğum öyküsü
- Serviks kısalığı
- Çoğul gebelik
- Rahim anomalileri
- Gebelikte enfeksiyonlar
- Sigara kullanımı
- Rahim ağzına yönelik cerrahi öyküsü
- Bazı kronik hastalıklar
yer almaktadır.
Bununla birlikte erken doğum bazen hiçbir risk faktörü bulunmayan gebeliklerde de görülebilir.
Serviks Kısalığı ve Erken Doğum Riski
Servikal uzunluk, erken doğum riskini değerlendirmede en önemli ölçütlerden biridir.
Ultrasonografi ile yapılan ölçüm sayesinde rahim ağzının beklenenden kısa olup olmadığı değerlendirilmektedir.
Bazı anne adaylarında serviks kısalığı erken doğum riskini artırabileceğinden daha yakın takip planlanabilir.
Bursa Servikal Uzunluk Değerlendirmesi kapsamında gerekli durumlarda düzenli ölçümler yapılmaktadır.
Gebelikte Su Gelmesi ve Erken Doğum
Amniyon zarlarının doğum başlamadan önce açılması erken membran rüptürü olarak adlandırılmaktadır.
Bu durumda;
- Sürekli sıvı gelmesi
- Vajinal ıslaklık hissi
- Kontrol edilemeyen akıntı
gibi belirtiler görülebilir.
Su gelmesi şüphesi bulunan anne adaylarının vakit kaybetmeden değerlendirilmesi önemlidir.
Erken Doğum Riski Nasıl Değerlendirilir?
Erken doğum riski bulunan gebeliklerde kapsamlı değerlendirme yapılmaktadır.
Bu değerlendirmede;
Ultrasonografi
Bebeğin gelişimi, amniyon sıvısı ve plasenta incelenmektedir.
Servikal Uzunluk Ölçümü
Rahim ağzının uzunluğu değerlendirilmektedir.
Vajinal Muayene
Gerekli görülen durumlarda rahim ağzındaki değişiklikler kontrol edilmektedir.
NST (Non-Stres Test)
Bebeğin kalp atımları ve rahim kasılmaları birlikte değerlendirilmektedir.
Doppler Ultrasonografi
Bebeğin kan dolaşımı ve plasental kanlanma incelenmektedir.
Bu değerlendirmeler sonucunda gebeliğe özel takip planı oluşturulmaktadır.
Erken Doğum Riski ve Riskli Gebelik Takibi
Erken doğum riski bulunan anne adaylarında takip sıklığı artırılabilir.
Gerekli görülen durumlarda;
- Seri servikal uzunluk ölçümleri
- Düzenli ultrason kontrolleri
- Doppler ultrasonografi
- NST değerlendirmeleri
- Anne adayının klinik takibi
planlanmaktadır.
Bursa Riskli Gebelik Takibi kapsamında anne ve bebeğin sağlık durumu yakından izlenmektedir.
Erken Doğum Önlenebilir mi?
Her erken doğumun önlenmesi mümkün olmayabilir.
Ancak risk faktörleri erken dönemde belirlenirse bazı gebeliklerde;
- Yakın takip
- Progesteron tedavisi
- Serklaj uygulaması
- Yaşam tarzına yönelik öneriler
gibi koruyucu yaklaşımlar planlanabilir.
Tedavi ve takip planı her anne adayı için bireysel olarak düzenlenmektedir.
Bursa’da Erken Doğum Riski Değerlendirmesi
Bursa Nilüfer’de gerçekleştirilen perinatoloji değerlendirmelerinde erken doğum riski bulunan gebelikler güncel obstetrik yaklaşım doğrultusunda takip edilmektedir.
Doç. Dr. Nihat Farisoğulları tarafından gerçekleştirilen değerlendirmelerde servikal uzunluk ölçümü, ultrasonografi, Doppler ultrasonografi ve fetal değerlendirmeler birlikte incelenerek anne ve bebeğin sağlığı yakından izlenmektedir.
Özellikle Bursa Riskli Gebelik Takibi, Bursa Servikal Uzunluk Değerlendirmesi, Bursa Serklaj Uygulaması, Bursa Doppler Ultrasonografi ve Bursa Perinatoloji Uzmanı hizmetleri kapsamında gebelik süreci kişiye özel olarak planlanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Her kasılma erken doğum anlamına gelir mi?
Hayır. Gebelikte Braxton Hicks adı verilen düzensiz kasılmalar görülebilir. Düzenli ve sıklaşan kasılmaların ise değerlendirilmesi gerekir.
Serviks kısalığı erken doğum riskini artırır mı?
Evet. Bazı gebeliklerde kısa serviks erken doğum riskini artırabilir ve daha yakın takip gerektirebilir.
Gebelikte su gelmesi erken doğum belirtisi olabilir mi?
Evet. Amniyon zarlarının erken açılması erken doğumla ilişkili olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.
Erken doğum riski nasıl değerlendirilir?
Ultrasonografi, servikal uzunluk ölçümü, NST, Doppler ultrasonografi ve klinik değerlendirme birlikte yapılmaktadır.
Erken doğum tamamen önlenebilir mi?
Her zaman önlenemese de risk faktörlerinin erken belirlenmesi sayesinde uygun takip ve tedavi planı oluşturularak gebelik daha güvenli şekilde izlenebilir.
